Yumurtalık Kanseri

Kanser Nedir?

Vücuttaki normal hücreler büyür, bölünür ve rutin olarak değiştirilir. Bazen, hücreler anormal şekilde bölünür ve kontrolden çıkmaya başlar. Bu hücreler büyüme veya tümör oluşturabilir.

Tümörler iyi huylu (kanser değil) veya malign (kanser) olabilirler. Benign tümörler diğer vücut dokularına yayılmazlar. Kötü huylu tümörler yakın sağlıklı doku ve organları istila edebilir ve yok edebilirler. Kanser hücreleri de vücudun diğer bölgelerine yayılabilir ve yeni kanserli alanlar oluşturabilir.

Yumurtalık Kanseri Nedir?

Yumurtalık kanseri , yumurtalıklardan birini veya her ikisini de etkileyen kanserdir. Yumurtalık kanseri yaygın değildir. Fakat over kanseri sıklıkla ileri evrede olana kadar fark edilmediği için, Amerika Birleşik Devletleri’ndeki jinekolojik kansere bağlı ölümlerin bir numaralı sebebidir.

Yumurtalık Kanseri Türleri Nelerdir?

Yumurtalık kanseri yumurtalık yüzeyinde veya yumurtalık içindeki dokulardan gelişebilir. Üç ana tip vardır. Yumurtalık, epitelyal yumurtalık kanseri yüzeyinde gelişen tip en sık görülen tiptir. Yumurtalık kanseri vakalarının yaklaşık% 90’ı epitelyal tümörleri içerir.

Yumurtalık Kanseri İçin Risk Faktörleri Nelerdir?

Bazı risk faktörleri epitelyal yumurtalık kanseri ile ilişkilidir. Aşağıdaki faktörlerin kadının bu tür kansere yakalanma riskini artırdığı gösterilmiştir:

  • 55 yaşından büyük yaş
  • Meme kanseri, yumurtalık kanseri, kolon kanseri veya endometrial kanser öyküsü (rahmin iç tabakası kanseri )
  • Meme kanserinin kişisel hikayesi
  • Mutasyonlariçinde BRCA1 ve BRCA2 genleri
  • Hiç doğurmamış olmak
  • İnfertilite
  • Endometriozis

Yumurtalık Kanseri İçin Hangi Tarama Testleri Mevcuttur?

Tarama testi, herhangi bir semptom bulunmadığında yapılan bir testlerdir. Tarama testlerinin örnekleri kolorektal kanser için kolonoskopi ve serviks kanseri için Pap smear testi ve  hpv tarama testidir . Şu anda yumurtalık kanseri için tarama testi yoktur. Vücudunuzdaki herhangi bir değişikliğe dikkat etmeli ve doğum uzmanı – jinekolog (ob-gyn)  görüşmelisiniz .

Yumurtalık Kanserinin Belirtileri Nelerdir?

Aşağıdaki belirtilerden herhangi birine sahipseniz, özellikle de ayda 12 günden uzun bir süredir varsa, bir jinekoloğa başvurun :

  • Şişkinlik veya karın büyüklüğünde bir artış
  • Pelvik veya karın ağrısı
  • İştahsızlık ya da hızlı bir şekilde doymuş hissetmek
  • İdrar semptomları (sıklık ve aciliyet) olması

Diğer belirtiler, özellikle menopoz sonrası vajinal kanama ve bağırsak alışkanlıklarında bir değişiklik de olabilir . Bu semptomlara sahip olmak yumurtalık kanserine sahip olduğunuz anlamına gelmez, ancak onlara neyin neden olduğunu bulmak sizin için daha iyi olacaktır.

Yumurtalık Kanseri Nasıl Teşhis Edilir?

Eğer yumurtalık kanserinin sık veya kalıcı semptomları varsa, bir pelvik muayene dahil olmak üzere fiziksel bir muayene olmanız yararınıza olacaktır. Transvajinal ultrason muayenesi gibi yumurtalıkların bir görüntülemesi yapılabilir. Bir overde büyüme görülürse, CA 125 seviyesini ölçmek için bir kan testi gerekebilir . CA 125 bazen yumurtalık kanseri olmayan  kadınlarda artmaktadır.CA 125 in her yükseldiği durum yumurtalık kanseri demek değildir. Bu testlerin sonuçları, büyümenin kanser olma olasılığını değerlendirmek için kullanılır. Test sonuçları ayrıca değerlendirmede bir sonraki adımlara rehberlik edecektir.

Yumurtalık Kanseri Nasıl Tedavi Edilir?

Bir kadının yumurtalık kanserine sahip olduğu düşünülürse, genellikle rahim, yumurtalık ve fallop tüplerini çıkarmak için ameliyat yapılması önerilir . Pelvis ve karın içindeki lenf nodları ve dokuları kanser açısından kontrol edilir ve ayrıca çıkarılabilir. Bazı durumlarda, sadece kanseri olan yumurtalık çıkarılabilir. Çoğu yumurtalık kanseri vakası için ameliyat sonrası kemoterapi önerilmektedir. Kemoterapi , kanser hücrelerini öldüren ilaçların kullanılmasıdır. Bazı durumlarda, ameliyat öncesi kemoterapi önerilebilir.

Tedaviden Sonra Ne Tür Bir Takip Gereklidir?

Yumurtalık kanseri için tedavi edilen kadınların, kanserin nüks etmediğinden emin olmak için düzenli kontrolleri olması gerekir. Kanser tedavisinden sonra yapılan bir muayenede genellikle semptomların gözden geçirilmesi ve fiziksel bir muayenedir. Kontrol ayrıca bir CA 125 testi içerebilir. Görüntüleme testleri rutin olarak yapılmaz, ancak önerilebilir. Bunlar ultrason, göğüs röntgeni, manyetik rezonans görüntüleme (MRI) veya bilgisayarlı tomografi (BT) içerebilir .

Yumurtalık Kanseri Riskimi Nasıl Azaltabilirim?

Kombine hormonal doğum kontrol hapları (östrojen ve progestin içerenler ) yumurtalık kanseri riskini azaltabilir. Bir kadın hapı ne kadar uzun süre alırsa, risk azalır – hap üzerindeki her 5 yılda bir kadın riskini yaklaşık% 20 azaltır. Bu fayda hapı kullanma risklerine karşı dengelenmelidir. Hap çoğu kadın için güvenli, ancak derin ven trombozu (DVT) , kalp krizi ve inme gibi küçük bir artmış risk görülebilir .

Güncel teoriler, bazı yumurtalık kanseri türlerinin fallop tüplerinde başlayabileceğini düşündürmektedir. Eğer rahimin alınması gerekiyor ise ya da kalıcı bir doğum kontrolü yöntemi olarak tüp bağlanmasını seçtiyseniz bu esnada tüpler de çıkarılabilir. Bu operasyona salpingektomi denir . Bu prosedürde sadece fallop tüpleri çıkarılır. Yumurtalıklar yerinde bırakılır. Salpingektomi, gelecekteki yumurtalık kanseri riskini azaltmaya yardımcı olabilir.

Yumurtalık Kanseri Riskim Yüksek İse Ne Yapmalıyım?

BRCA1 veya BRCA2 mutasyonları olan kadınlar gibi yüksek yumurtalık kanseri riski taşıyan kadınlar için yumurtalık kanserini kontrol etmek için periyodik testler önerilebilir. Bu testler, yumurtalıklarda değişiklikler ve bir CA 125 testi aramak için transvajinal ultrason muayenesini içerebilir.

Risk azaltıcı salpingo-ooferektomi de bir seçenektir. Bu, kanser olmayan kadınlarda fallop tüplerinin ve yumurtalıkların çıkarılmasıdır.  BRCA1 veya BRCA2 gen mutasyona sahip olan ve  40 yıl yaşın üzerinde veya istediği çocuk sayını tamamlayan kadınlara önerilebilir. Bu işlem yumurtalık kanseri riskini azaltır.

Op. Dr. Feray GÜVENAL
Kadın Hastalıkları ve Doğum Uzmanı